Zijn katten sociaal?

Sommige mensen denken dat katten niet sociaal zijn, maar zijn ze dat echt niet? Of toch wel? Om hier antwoord op te geven, moeten we toch eerst even kennis maken met de voorouder van onze huistijger.

Noord Afrikaanse Wilde Kat

De voorouders van onze huiskat is de Noord Afrikaanse wilde kat. De mannen leven een solitair leven van het moment dat ze een paar maanden oud zijn. Ze jagen alleen en zoeken naar dames om te paren. Om op zoek te gaan naar vrouwtjes moeten ze soms door territoriums komen van andere (mannetjes) katten, wat kan leiden tot een gevecht tussen de twee. Volwassen vrouwtjes zijn ook erg territoriaal. Hun territorium is vaak groot genoeg om genoeg eten te leveren aan haar kittens en aan haar zelf. Als ze andere katten in haar territorium zou laten, is de kans groot dat ze niet genoeg eten zou hebben.

Wanneer de kittens groot genoeg worden, zullen ook zij alleen jagen en alleen leven. Dus zowel de mannetjes als de vrouwtjes zijn solitair, houden niet van indringers, mits het gaat om paren en kittens.

Hun avontuur naar domesticatie begon toen mensen dorpjes en stadjes begonnen te bouwen, waarbij veel ongedierte kwam kijken bij opslag van eten. Ongedierte zoals knaagdieren hebben de Noord Afrikaanse wilde kat verleid om onder de mens te komen en, omdat eten zo makkelijk te krijgen was daar, bleven ze dicht bij het eten, bij elkaar en bij de mens.

Tegenwoordig hebben de baasjes controle over hun ‘sociale’ leven. We bepalen wie er op bezoek komt en met welke katten zij zullen samen leven voor de rest van hun leven.

Sociaal?

Hun voorouders zijn dus solitair, maar de katten hebben een grote sociale verandering ondergaan tijdens hun domesticatie. Katten kunnen leren omgaan met andere katten en mensen. Het is dan ook niet vreemd dat katten andere katten als rivalen zien als het gaat om territoriums, zo waren hun voorouders natuurlijk ook. Maar dit betekent niet, dat katten niet samen kunnen leven (in vrede). Zo zijn er bijvoorbeeld ook katten kolonies, en de katten in ons huis. Ook zij kunnen samen leven als de situatie goed is.

Maar dat ze sociaal kunnen zijn met elkaar, betekend niet dat katten graag samen jagen en eten. In tegendeel, katten willen het liefst alleen jagen en alleen eten. Een knaagdier is ook te klein om te delen. Ook hangt hun sociaal gedrag af van hun socialisatie periode en hun ouders.

Kolonies

Een katten kolonie is afhankelijk van de hoeveelheid voer dat er beschikbaar is. Is er veel eten; dan zal de groep groter zijn. Als een groep te groot wordt, kan het zo zijn dat katten proberen de beste plek te krijgen. Een plek waar ze veilig kittens kunnen krijgen en groot brengen en die dicht bij de bron van het eten is.

Zo bestaan de meeste kolonies uit poezen die allemaal familie van elkaar zijn. Ze helpen elkaar met het krijgen van kittens en het groot brengen van de kittens.

Flexibel Sociaal

Onze huiskat heeft de mogelijkheid om sociaal te zijn en te leven met andere katten in ons huis zolang de omgeving en de situatie dit toelaat. Maar dat betekent niet dat elke kat dat ook echt wil.

Omdat katten allemaal een individu zijn en allemaal uniek, kunnen sommige anders van karakter zijn: nieuwsgierig, verlegen of voorzichtig. Maar het betekend ook dat onze huiskat het kan leren om met andere katten samen te leven.

Dit maakt de kat flexibel sociaal, waardoor de relaties kunnen aangaan met mensen, katten en diere dieren. Maar dit is ook allemaal aan hun, en als ze dat willen accepteren en wanneer de situatie juist is: een kitten die goed gesocialiseerd is, een langzame introductie, een veilig huis en een bron van eten.

Bronnen
Neil Todd “cats and commerce”, scientific American 237 (mei 1977):100-107
Bradshaw (2015) Sociality in cats
Crowell Davis (2004) social organization in the cat 
The trainable cat by Sarah Ellis and John Bradshaw 
Cat sense by John Bradshaw

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *